Đặng Đình Mạnh
Tiếp nối Nghị quyết 36 (năm 2004) và Quyết định 1334 (năm 2023), nhà cầm quyền Việt Nam vừa tiếp tục ban hành văn bản thứ ba nhắm trực tiếp vào cộng đồng người Việt tự do tại hải ngoại, đó là Nghị quyết 23.
Tên gọi pháp lý đầy đủ của văn bản là Nghị quyết số 23-NQ/TW của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài, do Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký ban hành vào ngày 02/08/2026.
Văn bản này do đích thân Tô Lâm ký ban hành ngay trước chuyến công du đến Úc và Tân Tây Lan, hai quốc gia có cộng đồng người Việt sinh sống đông đảo như một "món quà” ra mắt đầy tính toán.
Nghị quyết bao phủ nhiều lĩnh vực, từ văn hóa, giáo dục, kinh tế, tôn giáo cho đến truyền thông. Trong đó, điểm đáng chú ý nhất là sự tập trung vào giới trẻ, thế hệ thứ hai, thứ ba sinh ra ở nước ngoài, vốn khá nhạt nhòa về ý thức chính trị đối với Việt Nam.
Đằng sau những lời lẽ ngọt ngào về "bản sắc" và "hòa hợp" là một chiến lược thâm nhập tinh vi nhằm vô hiệu hóa các cộng đồng người Việt hải ngoại, biến các tổ chức này thành những thực thể vô hại và cắt đứt vai trò hậu phương hỗ trợ cho công cuộc đấu tranh tự do, dân chủ trong nước. Trong đó, một số thủ đoạn đã được thử nghiệm từ trước và nay chính thức hóa chúng thành chính sách trong Nghị quyết 23.
Nghị quyết được cấu trúc qua các đề mục chính yếu (gồm Mục 3 đến Mục 6), tập trung vào các mũi “tấn công” có chủ đích như sau:
1. Tác động và phân hóa các tổ chức cộng đồng
Chiến thuật chủ đạo của nhà cầm quyền là pha loãng và thay máu thông qua việc tài trợ cho các tổ chức thân cộng trá hình dưới danh nghĩa phi chính trị (như hội doanh nhân, hội sinh viên, câu lạc bộ văn thơ, câu lạc bộ lịch sử…) dòng kinh phí dồi dào giúp các tổ chức này thực hiện các sự kiện lớn, có khả năng thu hút đông đồng bào người Việt tham dự, như triển lãm, hội chợ, hội thảo, hội luận, hội thơ… để lấn dần không gian hoạt động của các đoàn thể người Việt tự do tại hải ngoại.
Việc nhà cầm quyền trực tiếp “bơm” tài chính hỗ trợ cho mọi hoạt động của các tổ chức cộng đồng người Việt thân Cộng là một lợi thế không thể xem nhẹ, so với các tổ chức cộng người người Việt tự do phải hoạt động bằng kinh phí tự đóng góp.
Song song đó là việc mua chuộc, cung cấp các lợi ích kinh tế cho những người đại diện hoặc thành viên ban điều hành cộng đồng, nhằm cài cắm nhân sự, khoét sâu mâu thuẫn nội bộ trong các hội đoàn hiện có.
Khi các tổ chức hải ngoại bị cuốn vào những tranh chấp vô bổ, họ sẽ tự suy yếu và không còn năng lực vận động chính giới phương Tây hay hỗ trợ cho phong trào dân chủ quốc nội.
2. Công cụ tư pháp và hình sự hóa
Nghị quyết thúc đẩy ký kết các hiệp định tương trợ tư pháp, dẫn độ và phòng chống tội phạm với các quốc gia sở tại. Mục tiêu thực sự là nhắm vào giới hoạt động đối lập bằng cách sử dụng các bản án xét xử vắng mặt trong nước để yêu cầu dẫn độ, hoặc gán nhãn "khủng bố" cho các tổ chức chống cộng để gây áp lực buộc chính quyền bản địa giải tán họ.
3. Tấn công vào Văn hóa - Giáo dục và Kinh tế
Văn hóa & Giáo dục: Việc "hỗ trợ dạy tiếng Việt" dưới danh nghĩa tốt đẹp như giữ gìn văn hóa, bản sắc, truyền thống dân tộc, thực chất là đưa các giáo trình đã qua kiểm duyệt của ngành tuyên giáo ra hải ngoại, nhằm tiêm nhiễm tư duy "yêu nước là yêu Chủ nghĩa Xã hội”, là “yêu Đảng" cho thế hệ trẻ, những người chưa từng trải nghiệm về bản chất bất nhân, giả dối của chế độ độc tài trong nước.
Kinh tế: Các ưu đãi đầu tư hay chính sách nhà đất trong nước là cái bẫy biến doanh nhân kiều bào thành những "con tin” tài chính. Khi đã chuyển tiền về nước, họ buộc phải im lặng, đồng lõa trước bất công xã hội để bảo vệ tài sản. Vụ án Việt kiều Trịnh Vĩnh Bình (Hòa Lan) hoặc Trần Trường (Hoa Kỳ) cùng hàng nghìn trường hợp tương tự bị tịch thu tài sản và bỏ tù vẫn là bài học đắt giá về sự "thành tâm" của chế độ.
Nhà cầm quyền cũng dùng các lợi ích kinh tế trong nước hoặc ngay tại quốc gia sở tại (thông qua các cơ sở linh tài) để lung lạc đối với những cá nhân là thành viên bạn điều hành các tổ chức cộng đồng người Việt tự do.
4. Mua chuộc truyền thông tại chỗ
Thay vì thực hiện tuyên truyền từ hệ thống truyền thông trong nước, nhà cầm quyền đã vươn mạnh bàn tay ra ngoài phạm vi biên giới.
Đối với các kênh truyền thông sẵn có từ cá nhân hoặc tổ chức đã có tiếng nói trong cộng đồng người Việt hải ngoại, nhà cầm quyền đẩy mạnh mua chuộc, bằng nhiều lợi ích, tài trợ bằng tiền, bằng các chuyến du lịch, tham quan trong nước, được tham gia các sự kiện chính trị, ngoại giao quan trọng trong nước.
Ngoài ra, nhà cầm quyền thành lập cơ sở truyền thông mới ngay tại địa phương sở tại nhằm thao túng, pha loãng thông tin, chèn, lèo lái, định hướng các thông tin có lợi cho nhà cầm quyền.
Mua chuộc các kênh truyền thông có sẵn, thành lập các kênh truyền thông mới, nhà cầm quyền sẽ có điều kiện để phân hóa làm mất uy tín các cơ sở truyền thông trong cộng đồng người Việt hải ngoại, hướng đến vô hiệu hóa.
Sách lược về truyền thông tại chỗ đã được nhà cầm quyền sử dụng thử nghiệm từ nhiều năm qua khá thành công, thế nên, họ đã tự tin đưa vào Nghị Quyết 23 như là cách hợp thức hóa chính sách nhắm vào cộng đồng người Việt tự do tại hải ngoại.
5. Tài trợ và giới trẻ
Trên tất cả mọi sự, điều dễ nhận thấy và xuyên suốt trong Nghị quyết 23 là hai yếu tố luôn được lặp đi, lập lại nhiều lần về khả năng tài trợ kinh phí từ nhà cầm quyền và nhắm vào giới trẻ.
Được quản lý, sử dụng nguồn ngân sách quốc gia theo cách hết sức tùy tiện, không bị giám sát, nhà cầm quyền trong nước tự do sử dụng nguồn thuế đóng góp của người dân trong việc đàn áp xuyên biên giới, với mục tiêu tối hậu là dập tắt, triệt tiêu mọi khả năng đối kháng từ các cộng đồng người Việt tự do tại hải ngoại, cũng như sự hỗ trợ của bên ngoài cho lực lượng đối kháng trong nước.
Đối với giới trẻ, thế hệ thứ hai, thứ ba là con em của người Việt thế hệ thứ nhất rời đất nước tỵ nạn tại hải ngoại. Thế hệ trẻ hoàn toàn thiếu sự trải nghiệm tự thân về sự bất nhân, bạo tàn của một chế độ độc tài.
Do đó, tuyên truyền, định hướng, lung lạc về tinh thần giới trẻ là thủ đoạn mà nhà cầm quyền trong nước sử dụng nhằm mục tiêu pha loãng, thay máu căn tính tỵ nạn của người Việt tự do tại hải ngoại. Từ đó, có thể lợi dụng khái niệm “quê hương” để chào mời giới trẻ cộng tác, đóng góp tài lực, vật lực và nhân lực về nước giúp củng cố chế độ độc tài và triệt tiêu ý thức phản kháng của họ.
Hệ lụy cốt lõi
Nghị quyết 23 đánh dấu bước chuyển chiến lược hết sức tinh vi của nhà cầm quyền nhắm vào cộng đồng người Việt hải ngoại, từ kiểm soát thụ động sang thâm nhập chủ động.
Hệ lụy nguy hiểm nhất là triệt tiêu hậu phương chiến lược của phong trào dân chủ trong nước. Vì lẽ, không có cuộc đấu tranh chống độc tài nào thành công nếu thiếu sự tiếp sức về tài chính, truyền thông và vận động quốc tế từ bên ngoài.
Nếu cộng đồng hải ngoại bị biến thành một thực thể trung lập, vô hại hoặc bị thao túng, lũng đoạn, những người đấu tranh quốc nội sẽ hoàn toàn rơi vào cô lập. Khi tiếng nói từ bên ngoài bị dập tắt, bộ máy độc tài sẽ dễ dàng củng cố, gia tăng khả năng đàn áp trong nước mà không gặp phải áp lực từ cộng đồng người Việt hải ngoại và dư luận quốc tế.
Để kiểm chứng sự "thành tâm" trong các tuyên bố của Tô Lâm, hoặc thủ đoạn gì thật sự ẩn giấu sau Nghị Quyết 23 do chính Tô Lâm ký ban hành, hãy nhìn vào thực tế sau:
Đầu tháng 4/2025, trong một bài viết nhân dịp kỷ niệm 50 năm chấm dứt cuộc chiến huynh đệ tương tàn, Tô Lâm đưa ra thông điệp “hòa hợp, hòa giải dân tộc” với những lời lẽ hết sức đẹp đẽ, như:
"Chúng ta không thể viết lại lịch sử, nhưng chúng ta có thể hoạch định lại tương lai. Quá khứ là để ghi nhớ, để tri ân và để rút ra bài học. Tương lai là để cùng nhau xây dựng kiến tạo và phát triển".
Thế nhưng, chỉ độ mươi ngày sau những lời lẽ như có cánh đó, cũng chính Tô Lâm đã chủ trì một cuộc diễu binh quy mô lớn chưa từng có được tổ chức tại Sài Gòn. Thậm chí, với sự tham gia của quân đội Trung Cộng ngang nhiên bước đi ngay giữa trung tâm Sài Gòn. Như động thái khoét sâu hơn vào nỗi đau chia rẽ dân tộc vốn chưa từng có được một ngày hàn gắn thực sự.
Ngẫm xem, trong lịch sử vài nghìn năm của dân tộc cho đến nay, dịp ấy đã là lần thứ ba quân đội phương Bắc được chính thức mời vào lãnh thổ Việt Nam, sau Trần Ích Tắc thời Trần và Lê Chiêu Thống thời Hậu Lê.
Đó là bài học thực tế mà mỗi người dân Việt Nam và nhất là cộng đồng người Việt tự do tại hải ngoại cần tỉnh táo nhận định rõ để không mắc bẫy vào những lời lẽ ngọt ngào của một chế độ bất nhân, bạo tàn đang dang tay phá hoại tan hoang đất nước./.
Hoa Thịnh Đốn, ngày 20 Tháng Tám 2026
